Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) Encümeni, Eylül Ayı Olağan Toplantısı’nın ardından belediyelerin mali yapısı ve Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da gerçekleştirilecek COP31 hazırlıklarına ilişkin kamuoyu açıklaması yaptı.
Açıklamada, özellikle genel aydınlatma giderleri kapsamında belediyelerin genel bütçe vergi gelirleri paylarından yapılan kesintilerdeki artışa dikkat çekildi.
TBB’nin açıklamasına göre, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun geçici 6’ncı maddesinde 2026 yılında yapılan değişiklikle genel aydınlatma giderleri için uygulanan kesinti oranı, büyükşehir belediyeleri ve büyükşehir kapsamındaki belediyelerde yüzde 10’dan yüzde 30’a, diğer belediyelerde ise yüzde 5’ten yüzde 15’e yükseltildi.
9 Ağustos 2026 tarihli 11573 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile oranların üst sınırdan uygulanmasına karar verilmesiyle birlikte kesintiler, büyükşehir belediyeleri ve büyükşehir kapsamındaki belediyelerde yüzde 60’a, diğer belediyelerde yüzde 30’a çıkarıldı.
TBB, bu düzenlemeyle belediyelerin genel aydınlatma giderlerindeki mali yükünün bir yıl içerisinde üç katına çıktığını belirtti.
“2026 bütçeleri 2025 yılında hazırlandı”
Açıklamada, yeni mali yükün 1 Ocak 2026’dan itibaren uygulanmasının da hukuki açıdan değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
TBB, belediyelerin 2026 yılı bütçelerinin 2025 yılında hazırlandığını ve yatırımlar ile hizmetlerin bu bütçeler doğrultusunda planlandığını belirterek, yıl içerisinde getirilen yeni mali yüklerin geçmiş aylara da uygulanmasının “hukuki güvenlik, belirlilik, öngörülebilirlik ve bütçe hakkı” açısından sorun oluşturduğunu savundu.
Birlik ayrıca SGK prim borçları, vergi borçları ve diğer kamu alacakları nedeniyle belediyelerin genel bütçe vergi gelirleri paylarından yapılan kesintilerin de kullanılabilir gelirleri azalttığına dikkat çekti.
TBB’den yeni düzenleme çağrısı
TBB, genel aydınlatma giderlerinde belediyelerin payını üç katına çıkaran oranların yeniden değerlendirilmesini istedi.
Açıklamada, yeni oranların geçmişe yürütülmemesi ve belediyelerin bütçelerini buna göre hazırlayabilecekleri ileri bir tarihten itibaren uygulanması gerektiği belirtildi.
Ayrıca belediyelerin SGK prim ve vergi borçları için uzun vadeli ödeme modeli oluşturulması, gecikme zammı ve faiz yükünün azaltılması ve borçların belediyelerin mali kapasitesine uygun koşullarda yapılandırılması önerildi.
TBB, SGK, vergi, genel aydınlatma ve diğer kamu alacakları nedeniyle belediyelerin genel bütçe vergi gelirleri paylarından yapılan toplam kesintilere, temel belediye hizmetlerinin sürdürülebilirliğini sağlayacak makul bir üst sınır getirilmesinin de değerlendirilmesini istedi.
Açıklamada, “Belediyenin kaynağı kentin kaynağıdır” vurgusu yapılarak, belediye gelirlerindeki her ilave kesintinin ulaşım, altyapı, sosyal hizmetler, çevre ve temizlik gibi hizmetlere ayrılabilecek kaynağı azalttığı ifade edildi.
TBB’den COP31 mesajı
TBB Encümeni açıklamasında Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da gerçekleştirilecek COP31 sürecine de geniş yer verildi.
İklim değişikliğiyle mücadelede belediyelerin ulaşım, enerji, yapılaşma, su ve atık yönetimi, afetlere hazırlık ve yeşil alanlar gibi birçok alanda doğrudan sorumluluk üstlendiğine dikkat çekildi.
TBB, belediyelerin teknik ve kurumsal kapasitelerinin güçlendirilmesi ve iklim finansmanına erişimlerinin artırılması gerektiğini belirtti.
Birlik ayrıca COP31 kapsamında Mavi Alan ve Yeşil Alan başvurularının gerçekleştirildiğini duyurdu. Türkiye'deki 1.402 belediyeyi temsil eden TBB, farklı ölçek ve kapasitedeki belediyelerin COP31 sürecine katılım imkanlarının genişletilmesi gerektiğini vurguladı.
TBB, hazırlamakta olduğu Yerel Yönetimler COP31 Pozisyon Belgesi ile belediyelerin deneyimlerini, karşılaştıkları sorunları, kapasite ve finansman ihtiyaçlarını ve politika önerilerini ortak bir çerçevede ortaya koyacağını açıkladı.
Açıklama, “Güçlü yerel yönetimler; güçlü kentlerin, sürdürülebilir kalkınmanın ve etkili iklim eyleminin temelidir” mesajıyla sona erdi.
