İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarındaki yerleşim politikalarına karşı uluslararası baskı büyüyor. İngiltere ve Fransa'nın da aralarında bulunduğu 12 ülke, yasa dışı İsrail yerleşimlerinden gelen ürünlerin ticaretini engellemek için harekete geçti.
İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetleri, uluslararası alanda yeni bir yaptırım dalgasını beraberinde getirdi. Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç ve İngiltere, işgal altındaki Filistin topraklarında bulunan yasa dışı İsrail yerleşimlerinden gelen ürünlerin ticaretini yasaklama yönünde adım atacaklarını açıkladı.
12 ülkenin dışişleri bakanlarının yayımladığı ortak açıklamada, Batı Şeria'daki gelişmelerin iki devletli çözümü giderek daha fazla tehdit ettiği belirtildi. Açıklamada ayrıca, Filistinlilere yönelik şiddet olaylarının ve yerleşimlerin genişletilmesinin endişe verici boyutlara ulaştığı ifade edildi.
İngiltere'den kapsamlı yaptırım sinyali
Kararın en dikkat çekici ayağı İngiltere'den geldi.
İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, parlamentoda yaptığı açıklamada, işgal altındaki Filistin topraklarında bulunan yasa dışı İsrail yerleşimlerinden gelen malların ülkeye ithal edilmesini yasaklayacaklarını duyurdu.
Miliband, yalnızca ürünlerle sınırlı kalmayacaklarını da açıkladı. Yerleşimlerin genişletilmesine yönelik inşaat, altyapı, finansman ve gayrimenkul hizmetleri sunan şirket ve kişilere yönelik yaptırımların da gündeme geleceğini söyledi.
İngiliz hükümetinin İsrail'in işgaline ilişkin tutumunda önemli bir değişikliğe işaret eden Miliband, yerleşimlerin kalıcı hale getirilmesine yönelik politikaların uluslararası hukuk açısından kabul edilemez olduğunu savundu.
Miliband ayrıca İngiltere'nin Filistin Devleti'ne desteğinin sürdüğünü belirterek, İsrail'in güvenliği ile Filistin Devleti'nin kurulmasının birbirine karşıt olmadığını ifade etti.
Fransa: Batı Şeria "patlama eşiğinde"
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot da ülkesinin işgal altındaki Filistin topraklarındaki İsrailli yerleşimlerle ticarete son vereceğini açıkladı.
Barrot, Batı Şeria'daki durumun "patlama eşiğine" geldiğini belirterek, Filistin topraklarının gasbedilmesi ve yerleşimci şiddetinin arttığına dikkat çekti.
Fransız Bakan, yasa dışı yerleşim faaliyetlerinin iki devletli çözümü tehlikeye attığını belirterek Avrupa ülkelerine de benzer adımlar atmaları çağrısında bulundu.
Filistin yönetiminden karara destek
Filistin Devlet Başkanlığı, özellikle İngiltere'nin yerleşim ürünlerine yönelik ithalat yasağı kararını olumlu karşıladı.
Filistin yönetimi, kararı "doğru yönde atılmış bir adım" olarak nitelendirirken, İsrail'in yerleşim politikasına karşı daha fazla somut yaptırım uygulanması gerektiğini belirtti.
Filistin tarafı, yerleşim ürünlerinin ithalatının ve pazarlanmasının durdurulmasının yanı sıra, yerleşimlerle bağlantılı yatırım, ticaret ve hizmet faaliyetlerinin de sona erdirilmesi çağrısında bulundu.
Arap ülkelerinden destek geldi
Umman, Mısır, Katar ve Kuveyt de 12 ülkenin aldığı karara destek verdi.
Dört ülke, İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarındaki yerleşim faaliyetlerinin uluslararası hukuka aykırı olduğunu vurgularken, uluslararası toplumun daha etkili tedbirler alması gerektiğini belirtti.
Mısır, İngiltere'nin kararını "önemli bir adım" olarak değerlendirirken, Katar ve Kuveyt de diğer ülkelerin benzer uygulamalara gitmesini destekledi.
BM'den diğer ülkelere çağrı
Birleşmiş Milletler Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese ise 12 ülkenin kararının ardından diğer devletlere de çağrıda bulundu.
Albanese, ülkelerin söz konusu adımı takip etmesi ve işgal altındaki Filistin topraklarıyla bağlantılı ticari ilişkiler konusunda daha ileri tedbirler alması gerektiğini belirtti.
İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetleri nedeniyle iki devletli çözümün giderek daha fazla risk altında olduğu değerlendirilirken, 12 ülkenin ticaret hamlesi uluslararası baskının ekonomik alana da taşındığını gösteren yeni bir gelişme olarak öne çıktı.
