Kış mevsiminin gelmesiyle birlikte soba, kombi ve şofben kullanımının artması, özellikle gece saatlerinde ölümcül sonuçlara yol açabilecek zehirlenme riskini de beraberinde getiriyor. Renksiz, kokusuz ve tatsız olması nedeniyle fark edilmesi güç olan karbonmonoksit gazı, uyku sırasında kişilerin uyanmasını engelleyerek hayati tehlike oluşturabiliyor. AFAD Konya İl Müdürlüğü Arama ve Kurtarma Birim Müdürü Hakan Deligöz, vatandaşları alınması gereken önlemler konusunda uyardı.
Kış aylarında ısınma araçlarının daha yoğun kullanıldığını belirten Deligöz, karbonmonoksit gazının insan vücudunda oksijen taşınmasını engelleyerek zehirlenmeye neden olduğunu söyledi.
Uyurken fark etmek çok zor
Karbonmonoksitin dumanla birlikte ortama yayıldığını ancak gözle görülemediğini ifade eden Deligöz, gazın kana karışarak hemoglobine bağlandığını ve organların yeterli oksijen almasını engellediğini anlattı.
Zehirlenmenin ilk belirtilerinin baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı, halsizlik, uyku hali, konsantrasyon ve algı bozukluğu olduğunu belirten Deligöz, bu şikâyetlerin günlük yorgunluk veya griple karıştırılabildiğine dikkat çekti.
Maruziyetin artmasıyla kusma, baygınlık ve göğüste sıkışma gibi belirtilerin ortaya çıkabileceğini kaydeden Deligöz, aynı ortamda bulunan birden fazla kişinin benzer şikâyetler yaşamasının önemli bir uyarı işareti olduğunu söyledi.
Zehirlenme şüphesinde hemen dışarı çıkın
Karbonmonoksit gazına ne kadar süre ve hangi yoğunlukta maruz kalındığının kişiler tarafından anlaşılamayacağını vurgulayan Deligöz, zehirlenme şüphesinde ortamın hızla terk edilmesi ve temiz havaya çıkılması gerektiğini belirtti.
Deligöz, "Hızlı, güvenli, panik yapmadan bulunduğumuz ortamı terk etmeliyiz. Temiz havaya çıkmamız gerekiyor. Eğer yapabiliyorsak çıkmadan önce kapı ve pencereleri açarak ortamın da havalandırılmasını sağlamamız gerekiyor. Eğer zehirlenmeye maruz kaldığımızı hissediyorsak, en ufak bir belirtisi bile varsa 112'ye haber verilip gerekli sağlık desteğinin alınması gerekiyor" dedi.
Baca temizliğini ve kombi bakımını ihmal etmeyin
Zehirlenme riskini azaltmak için kış mevsimi başlamadan önce baca temizliğinin yaptırılması gerektiğini belirten Deligöz, kombi ve şofben gibi cihazların bakımlarının da yetkili servislere yaptırılmasını istedi.
Sobalarda odun ve kömür dışında plastik, poşet gibi malzemelerin yakılmasının bacalarda kurum oluşmasına ve tıkanmalara neden olabileceğini ifade eden Deligöz, bu durumun zehirli gazın dışarı atılmasını engellediğini söyledi.
Halk arasında baca tepmesi olarak bilinen olayın ciddi zehirlenmelere yol açabileceğini belirten Deligöz, vatandaşların soba kullanımında dikkatli olması gerektiğini vurguladı.
Havalandırma menfezlerini kapatmayın
Soğuk havalarda havalandırma menfezlerinin kapatılmasının da tehlike oluşturduğunu belirten Deligöz, menfezlerin önüne buzdolabı ve dolap gibi eşyaların yerleştirilmemesi gerektiğini söyledi.
Doğal gazın suni olarak kokulandırıldığını hatırlatan Deligöz, gaz kokusu hissedilmesi halinde elektrik düğmelerine, aydınlatma araçlarına ve kıvılcım oluşturabilecek cihazlara dokunulmaması gerektiğini ifade etti.
Böyle bir durumda alanın terk edilerek temiz havaya çıkılması ve 187 Doğal Gaz Acil Hattı'na haber verilmesi gerektiğini belirten Deligöz, alınacak basit önlemlerin ölümcül sonuçların önüne geçebileceğini kaydetti.
