Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye'nin enerji alanındaki 2040 hedefleri kapsamında beş büyük kamu şirketinin yapısal dönüşüme hazırlanacağını ve halka arz çalışmalarının başladığını açıkladı. Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ), Elektrik Üretim AŞ (EÜAŞ), Eti Maden, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) ve Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (BOTAŞ) için üzerinde çalışılan modelde kamu çoğunluğunun korunması öngörülüyor.
Bayraktar, 5 Kasım 2026 tarihinde Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Çalışma Ofisi'nde gerçekleştirilen Milli Enerji 2040 vizyonu tanıtım toplantısında yaptığı açıklamada, söz konusu şirketlerin hem Türkiye'nin enerji ihtiyaçları hem de uluslararası rekabet açısından daha güçlü bir yapıya kavuşturulmasının hedeflendiğini belirtti.
210 milyar dolarlık yatırım ihtiyacı
Bakan Bayraktar, beş kamu şirketinin 2040 yılına kadar toplam 210 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirmesi gerektiğini bildirdi. Bu yatırımların hayata geçirilebilmesi için şirketlerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması, idari ve mali açıdan daha esnek hareket edebilecekleri bir yapıya kavuşturulması üzerinde çalışıldığını ifade etti.
Halka arzın şirketlerin ihtiyaç duyduğu finansmana ulaşmasına katkı sağlamasının hedeflendiğini belirten Bayraktar, kamu kontrolünün korunacağı bir model üzerinde durduklarını söyledi.
Küçük yatırımcılar da halka arza katılabilecek
Halka arz sürecinde küçük yatırımcıların da yer almasını istediklerini belirten Bayraktar, yatırımcıların güvenli şekilde katılabileceği bir yapı oluşturmayı amaçladıklarını dile getirdi.
Bayraktar, konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Özellikle küçük yatırımcıların katıldığı, güvenli bir şekilde alabilecekleri yapıları burada oluşturmayı hedefliyoruz. Bununla alakalı çalışıyoruz, bütçeden sonra ben Meclisimizin gündemine geleceğine inanıyorum."
Halka arzlara ilişkin yasal düzenlemenin bütçe görüşmelerinin ardından TBMM gündemine gelebileceği belirtildi. Ancak şirketlerin hangi tarihte, hangi oranlarda ve hangi sırayla halka arz edileceğine ilişkin kesinleşmiş bir takvim henüz açıklanmadı.
Beş şirket hangi alanlarda faaliyet gösteriyor?
Halka arz hazırlığı kapsamında adı geçen beş kamu şirketi, Türkiye'nin enerji ve doğal kaynaklar alanındaki temel kuruluşları arasında yer alıyor:
-
TEİAŞ: Türkiye'nin elektrik iletim şebekesini işletiyor. Elektriğin üretim noktalarından dağıtım sistemine aktarılmasında görev yapıyor.
-
EÜAŞ: Kamuya ait elektrik üretim santrallerini işletiyor ve elektrik üretimi gerçekleştiriyor.
-
Eti Maden: Bor başta olmak üzere maden kaynaklarının işletilmesi, işlenmesi ve pazarlanması faaliyetlerini yürütüyor.
-
TPAO: Türkiye'nin yurt içi ve yurt dışındaki petrol ve doğal gaz arama, sondaj ve üretim faaliyetlerini gerçekleştiriyor.
-
BOTAŞ: Doğal gaz ve petrolün taşınması, depolanması ve doğal gaz ticareti alanlarında faaliyet gösteriyor.
Bu şirketlerin dönüşümüyle enerji, elektrik, petrol, doğal gaz ve madencilik alanlarında daha güçlü kurumsal yapılar oluşturulması hedefleniyor.
Halka arz hazırlığı Milli Enerji 2040 vizyonunun parçası
Bakan Bayraktar'ın açıkladığı halka arz hazırlıkları, Milli Enerji 2040 vizyonunun önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. Türkiye'nin enerji alanında dışa bağımlılığını azaltmayı, yerli üretimi artırmayı ve enerji arz güvenliğini güçlendirmeyi amaçlayan yol haritasında kamu ve özel sektör tarafından toplam 500 milyar dolarlık yatırım yapılması öngörülüyor.
Bu kapsamda 2040 yılına kadar elektrik üretim kapasitesinin artırılması, yenilenebilir enerji kaynaklarının yaygınlaştırılması, nükleer enerji yatırımlarının geliştirilmesi ve petrol ile doğal gaz üretiminin yükseltilmesi planlanıyor.
Açıklanan hedefler arasında rüzgâr ve güneş enerjisinin toplam kurulu gücünün 175 bin megavata çıkarılması, nükleer enerji kapasitesinin 10 bin megavata ulaştırılması ve elektrik üretiminde yenilenebilir kaynakların payının yüzde 77'ye yükseltilmesi de bulunuyor.
Bakanlığın planlamasına göre 2040 yılında Türkiye'nin enerji alanındaki yerli üretim oranının yüzde 92'ye çıkarılması ve enerji dönüşümüyle yaklaşık 108 bin kişilik doğrudan istihdam oluşturulması hedefleniyor.
Halka arz sürecinde gözler Meclis'e çevrildi
Beş kamu enerji şirketinin halka arzına yönelik çalışmaların başlamasıyla birlikte gözler hazırlanacak yasal düzenlemeye ve TBMM'deki sürece çevrildi. Bütçe görüşmelerinin ardından Meclis gündemine gelmesi beklenen düzenlemenin kapsamı, şirketlerin halka arz oranları ve uygulama takvimi henüz netleşmedi.
Bakan Bayraktar'ın açıklamasına göre temel yaklaşım, şirketlerde kamu çoğunluğunu korurken küçük yatırımcıların da bu kuruluşlara ortak olabilmesine imkân tanımak ve 2040'a kadar ihtiyaç duyulan 210 milyar dolarlık yatırımın finansmanını kolaylaştırmak.
