Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisi'nin kasım ayı ilk toplantısında, Sazova Bilim Kültür ve Sanat Parkı içerisinde bulunan Türk Dünyası Bilim Kültür ve Sanat Merkezi gündeme geldi. Büyükşehir Belediye Meclisi YENİ Parti Meclis Üyesi Nihat Çuhadar, yaklaşık 15 bin metrekare kapalı alana sahip merkezin uzun süredir kapalı olmasına tepki göstererek tesisin geleceğine ilişkin yetkililerden açıklama istedi.
Merkezin Eskişehir'in 2013 yılında Türk Dünyası Kültür Başkenti olduğu dönemde hayata geçirilen önemli kalıcı eserlerden biri olduğunu hatırlatan Çuhadar, yapının yalnızca bir bina olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi. Türk dünyasının ortak tarihini, bilimini, kültürünü ve sanatını gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla projelendirilen merkezin, Eskişehir'in kültürel kimliği açısından önemli bir yatırım olduğunu belirtti.
2017 yılında hizmete açılmıştı
Merkezin kuruluş sürecine ilişkin bilgiler paylaşan Çuhadar, projenin Eskişehir 2013 Türk Dünyası Kültür Başkenti Ajansı'nın kalıcı eserler çalışmaları kapsamında hazırlandığını, temelinin 13 Haziran 2014'te atıldığını ve yapımının Türk Dünyası Vakfı tarafından tamamlandığını ifade etti. Tesis, 2017 yılında Anadolu Üniversitesine tahsis edilerek halkın ziyaretine açılmıştı.
İki katlı ve yaklaşık 15 bin metrekare kapalı alana sahip merkezin 80 metre çapında ve 28 metre yüksekliğinde kubbesi bulunduğunu belirten Çuhadar, tesisin içerisinde Bilim Tarihi Müzesi, Musiki Tarihi Birimi, Bilgi Dünyası Salonu, Bilim Kültür ve Sanat Okulu, geleneksel el sanatları atölyeleri, sergi alanları ve 300 kişilik konferans amfisinin yer aldığını anlattı.
Merkezin Türk ve İslam dünyasının önemli bilim insanlarını tanıtmak, gençleri bilim ve sanatla buluşturmak ve ulusal ve uluslararası etkinliklere ev sahipliği yapmak amacıyla hazırlandığını kaydeden Çuhadar, bugün ise tesisin kapalı olduğunu ve kuruluş amacına uygun faaliyet yürütmediğini dile getirdi.
"Anadolu Üniversitesi bu tesisi neden boşalttı?"
Merkezin neden kapatıldığının kamuoyuna açıklanması gerektiğini vurgulayan Çuhadar, şu soruları yöneltti:
"Bir dönem büyük emekler verilerek, önemli kamu kaynakları kullanılarak hayata geçirilen böyle bir eser nasıl oldu da işlevsiz kaldı? Hangi tarihte kapatıldı? Kim, hangi gerekçeyle kapatılmasına karar verdi? Anadolu Üniversitesi bu tesisi neden boşalttı?"
Çuhadar, merkezde sergilenen bilim insanlarının heykellerinin, müzik aletlerinin, sergi malzemelerinin ve diğer kültürel eserlerin nerede muhafaza edildiğinin de açıklanmasını istedi.
"Yeniden yapım maliyeti 1 milyar liraya yaklaşıyor"
Tesisin ekonomik değerine de dikkat çeken Çuhadar, yapıldığı dönemde yaklaşık 35-40 milyon liralık yatırım gerçekleştirildiğini, günümüzde aynı yapının yeniden inşa edilmesinin ise 850 milyon ila 1 milyar lira arasında bir maliyete ulaşabileceğini öne sürdü.
Bu rakamların resmî bir ekspertiz değerine dayanmadığını, güncel yeniden yapım maliyetlerine ilişkin tahmin olduğunu özellikle belirten Çuhadar, kamu kaynaklarıyla oluşturulan böylesine büyük bir yatırımın atıl durumda bırakılmasının kabul edilemeyeceğini söyledi.
Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne devredilmişti
Merkezin Anadolu Üniversitesinin kullanımından çıkmasının ardından Gençlik ve Spor Bakanlığına devredilmesi de gündeme geldi. Ekim 2025'te yayımlanan değerlendirmelerde, Anadolu Üniversitesinin Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi faaliyetlerini Yunus Emre Yerleşkesi'ne taşıdığı, boşalan yapının ise Gençlik ve Spor Bakanlığına devredildiği ve Türk Dünyası Gençlik Merkezi olarak değerlendirilmesinin planlandığı aktarılmıştı.
Ancak Çuhadar, devir sonrasında merkezin hangi amaçla kullanılacağı, ne zaman hizmete açılacağı ve nasıl değerlendirileceği konusunda kamuoyunun net bir bilgiye sahip olmadığını ifade etti.
"Bu tesis yeniden Eskişehir halkının hizmetine kazandırılmalı"
İlgili kurumlara çağrıda bulunan Çuhadar, merkezin kapalı kalma gerekçesinin, kapatılma kararının ve Anadolu Üniversitesinin tahsis ve kullanım sürecine ilişkin bilgilerin açıklanmasını istedi. Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne yapılan devir işleminin protokolünün ve tesis için hazırlanan yeni kullanım planının da kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini belirtti.
Çuhadar, Anadolu Üniversitesi, Türk Dünyası Vakfı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Eskişehir Valiliği ve yerel yönetimlerin bir araya gelerek ortak çözüm üretmesini önerdi.
Tesisin mümkünse ilk kuruluş amacına uygun şekilde yeniden Türk Dünyası Bilim Kültür ve Sanat Merkezi olarak hizmet vermesi gerektiğini söyleyen Çuhadar, farklı bir kullanım planı hazırlanması durumunda bunun da şeffaf biçimde açıklanmasını istedi.
Konuşmasının sonunda kamu yatırımlarının siyasi dönemlerin değil, milletin ve kentin ortak mirası olduğunu vurgulayan Çuhadar, "Eskişehir'in ortak değerine sahip çıkmak hepimizin görevidir. Bu tesis yeniden Eskişehir halkının hizmetine kazandırılmalıdır" ifadelerini kullandı.
