Eskişehir’in tarihi ve kültürel mirasının önemli adreslerinden Kurşunlu Külliyesi’nde tahliye süreci gündeme geldi. Odunpazarı Belediyesi’ne gönderilen tebligatla, belediyenin kullandığı alanların 3 Kasım 2026 tarihinde boşaltılması istendi. Yıllardır müzelere, sanat atölyelerine ve kültürel etkinliklere ev sahipliği yapan külliyedeki tahliye süreci, hem kültür sanat faaliyetlerinin hem de kadın girişimcilerin işlettiği dükkânların geleceğine ilişkin belirsizlik yarattı.
Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, devam eden hukuki sürece dikkat çekerek Kültür ve Turizm Bakanlığına, Vakıflar Genel Müdürlüğüne ve Vakıflar Bölge Müdürlüğüne çağrıda bulundu. Kurt, yıllar içinde oluşturulan kültürel birikimin korunmasını isteyerek, “Gelin, bu kültürel mirası ortadan kaldırmak yerine koruyalım; üretimi durdurmak yerine destekleyelim” dedi.
Kurşunlu Külliyesi’nde hangi alanlar bulunuyor?
Odunpazarı Belediyesi, 2004 yılından bu yana Kurşunlu Külliyesi’ndeki alanları kira sözleşmeleri kapsamında kullanıyor. Her yıl yenilenen sözleşmeler çerçevesinde kira bedellerinin ödendiği belirtilirken, taraflar arasındaki anlaşmazlığın kira bedeli ve sözleşme koşulları üzerinden ortaya çıktığı ifade ediliyor.
Yıllar içinde gerçekleştirilen restorasyon ve düzenleme çalışmalarıyla halkın, sanatçıların ve turistlerin kullanımına sunulan külliye, Eskişehir’in kültür ve turizm hayatında önemli bir yer edindi.
Külliyede bulunan başlıca kültür ve sanat alanları şöyle:
- Ahşap Eserler Müzesi
- Osman Yaşar Tanaçan Fotoğraf Müzesi
- Lületaşı Müzesi
- Cam Sanatları Merkezi
- El sanatları dükkânları ve atölyeler
- Mevlevihane ve semahane alanları
Tahliye işleminin gerçekleşmesi hâlinde bu alanlarda yürütülen faaliyetlerin nasıl sürdürüleceği ve koleksiyonların nerede muhafaza edileceği soruları gündeme geliyor.
5 yıllık kira talebi için başvuru yapıldı
Tahliye sürecinde 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’na eklenen Geçici 15. madde de önem taşıyor. 5 Aralık 2025 tarihinde yürürlüğe giren düzenleme, belirtilen şartların karşılanması durumunda Vakıflar Genel Müdürlüğü veya mazbut vakıflara ait taşınmazların mevcut kullanıcılarıyla beş yıla kadar kira sözleşmesi yapılabilmesine imkân tanıyor.
Odunpazarı Belediyesi, söz konusu düzenleme kapsamında 2 Şubat 2026 tarihinde Kütahya Vakıflar Bölge Müdürlüğüne başvurarak bildirilen bedel üzerinden beş yıllık kira sözleşmesi yapılmasını talep etti.
Başvuruya yasal süre içerisinde yanıt verilmediği gerekçesiyle belediye, zımni ret işleminin iptali için yargı yoluna başvurdu. Kira ilişkisinin devamına yönelik talep ile tahliye işlemine karşı açılan davalar sürerken, belediyeye alanların boşaltılması için tarih bildirilmesi tartışmaları artırdı.
Mahkemeden tahliye davasında ara karar
Odunpazarı Belediyesinin 3 Kasım 2026 tarihli tahliye işlemine karşı Eskişehir 1. İdare Mahkemesinde açtığı davada, 26 Ekim 2026 tarihinde yürütmenin durdurulması talebiyle ilgili ara karar verildi.
Mahkeme, yürütmenin durdurulması isteminin davalı idarenin ilk savunması alındıktan ve ara kararın gereği yerine getirildikten ya da bu işlemler için verilen süre geçtikten sonra incelenmesine oy birliğiyle karar verdi.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 20. ve 27. maddeleri kapsamında davalı idareye savunmasını sunması ve ara kararın gereğini yerine getirmesi için 15 günlük süre tanındı.
Böylece yürütmenin durdurulması talebi hakkında henüz nihai bir karar verilmedi. Hukuki süreç devam ederken, tahliye işleminin nasıl sonuçlanacağı ve külliyedeki kültür sanat faaliyetlerinin geleceği belirsizliğini koruyor.
Ahşap Eserler Müzesi yılda yaklaşık 500 bin ziyaretçi ağırlıyor
Kurşunlu Külliyesi, yalnızca tarihi yapılarıyla değil, bünyesinde barındırdığı müzeler ve sanat üretim alanlarıyla da Eskişehir turizmine katkı sağlıyor.
Ahşap Eserler Müzesi, uluslararası festivaller kapsamında dünyanın farklı ülkelerinden sanatçıların ürettiği eserleri ziyaretçilerle buluşturuyor. Yılda yaklaşık 500 bin kişinin ziyaret ettiği müzede, farklı ülkelerden sanatçıların eserleri sergileniyor. Müzenin arka bölümünde gerçekleştirilen atölye çalışmalarıyla kursiyerlerin ahşap sanatlarıyla tanışması ve yeni sanatçıların yetişmesi destekleniyor.
Osman Yaşar Tanaçan Fotoğraf Müzesi'nde yaklaşık 400 fotoğraf makinesi sergileniyor. Fotoğrafçılık tarihine ışık tutan koleksiyonun yanı sıra müzenin kurucusu Osman Yaşar Tanaçan’ın kitapları, kütüphanesi ve çalışmaları da ziyaretçilere sunuluyor.
Cam Sanatları Merkezi ise cam sanatının üretim sürecini yakından görme olanağı sağlıyor. Yaklaşık 1.500 derece sıcaklıkta çalışan fırınların bulunduğu sıcak cam atölyesinde üretim yapılırken, bu yıl 11’incisi düzenlenen Uluslararası Cam Festivali de külliyenin sanat ve kültür turizmi açısından önemini ortaya koyuyor.
Tahliye gerçekleşirse yalnızca müzelerin kullanım alanları değil, yıllar içinde oluşturulan koleksiyonların, sanat atölyelerinin, eğitim çalışmalarının ve festivallerle gelişen kültürel birikimin geleceği de gündeme gelecek.
Kadın girişimciler ve esnaf da tahliyeden etkilenebilir
Kurşunlu Külliyesi’ndeki olası tahliye, müzeler ve sanat merkezlerinin yanı sıra bölgede faaliyet gösteren esnafı da yakından ilgilendiriyor.
Külliyede kadın girişimcilerin işlettiği iş yerleri ve el sanatları dükkânları bulunuyor. Bu işletmeler, kadınların üretim yapmasına, gelir elde etmesine ve ailelerinin geçimini sağlamasına katkı sunuyor.
Tahliye nedeniyle külliyedeki ziyaretçi hareketliliğinin azalması veya işletmelerin faaliyet düzeninin bozulması, kadın girişimciler ve bölge esnafı açısından ekonomik sonuçlar doğurabilir. Yıllar içinde oluşan müşteri ilişkilerinin ve üretim düzeninin kesintiye uğraması da olası riskler arasında gösteriliyor.
Külliyede yaklaşık 30 kişinin çalıştığı, yüzlerce kursiyerin de sanat eğitimi aldığı belirtiliyor. Bu yönüyle alan, kültürel mirasın korunmasının yanında istihdam, mesleki eğitim ve yerel ekonomik yaşam açısından da önem taşıyor.
Kazım Kurt: “Bu eserleri nereye koyacağız?”
Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, tahliye işleminin gerçekleşmesi durumunda külliyede bulunan eserlerin yerleştirilebileceği uygun bir alan bulunmadığını belirterek kültürel mirasın korunmasına ilişkin kaygılarını dile getirdi.
Atölyelerin üretim altyapısının başka bir yerde yeniden kurulmasının ciddi maliyetler doğurabileceğine ve devam eden çalışmaların aksayabileceğine dikkat çeken Kurt, hukuki süreç devam ederken çözüm bulunması gerektiğini vurguladı.
Kurt, Kurşunlu Külliyesi’nde sergilenen eserlerin önemli bölümünün uluslararası festivaller kapsamında burada üretildiğini belirterek Ahşap Eserler Müzesi’ndeki koleksiyonun Eskişehir’in kültür ve sanat hayatı açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.
“Burada üretilen eserler Eskişehirlilerin gözleri önünde ortaya çıktı”
Kurt, Ahşap Eserler Müzesi’nde Suudi Arabistanlı sanatçı Ali Hamoud’dan İsmail Çengelli’ye, Ukraynalı ve Filipinli sanatçılara kadar farklı ülkelerden 55 sanatçının 202 eserinin bulunduğunu ifade etti.
Bu eserlerin başka yerlerden getirilen sıradan nesneler olmadığını vurgulayan Kurt, eserlerin Eskişehirlilerin gözleri önünde, Kurşunlu Külliyesi’nde gerçekleştirilen çalışmalarla ortaya çıktığını belirtti.
Müzenin yılda yaklaşık 500 bin ziyaretçi ağırladığını hatırlatan Kurt, burada yürütülen atölye çalışmalarının da çok sayıda kişinin sanat eğitimi almasına imkân sağladığını kaydetti.
Kurt, 2016 yılında da alanın Vakıflar tarafından belediyenin kullanımından çıkarılmak istendiğini, o dönemde hukuki mücadele başlatılarak yürütmenin durdurulması kararı alındığını söyledi. Mevcut süreçte ise hukuki mücadelenin devam ettiğini belirtti.
Belediyenin beş yıllık kira sözleşmesi yapılmasına ilişkin talebini yineleyen Kurt, yasal düzenlemelerin öngördüğü koşullar kapsamında kira ilişkisinin devam ettirilmesi gerektiğini savundu.
Kültür ve Turizm Bakanlığına ve Vakıflar yönetimine çağrı
Başkan Kazım Kurt, Kurşunlu Külliyesi’nin yalnızca belediyenin kullandığı bir alan olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek buranın Eskişehir’in tarihini, kültürünü, sanatını ve turizm potansiyelini bir araya getiren önemli bir merkez olduğunu ifade etti.
Tahliyenin kültür sanat faaliyetleri, turizm, kadın girişimciler, esnaf ve sanat eğitimi alan kursiyerler üzerinde oluşturabileceği etkilere dikkat çeken Kurt, Kültür ve Turizm Bakanlığına, Vakıflar Genel Müdürlüğüne ve Vakıflar Bölge Müdürlüğüne çözüm çağrısında bulundu.
Kurt’un çağrısının merkezinde, yıllar içinde oluşturulan eser koleksiyonunun korunması, atölyelerin faaliyetlerini sürdürmesi ve külliyenin kültürel işlevinin devam etmesi yer aldı.
Kurşunlu Külliyesi’nde gözler şimdi devam eden yargı sürecine ve tarafların atacağı adımlara çevrildi. 3 Kasım 2026 için bildirilen tahliye tarihi yaklaşırken, müzelerin, sanat merkezlerinin ve kadın girişimcilerin faaliyetlerinin nasıl sürdürüleceği Eskişehir’in gündemindeki yerini koruyor.
