Eskişehir'in tarihî ve kültürel geçmişine ışık tutan iki önemli eser okuyucularla buluştu. Bursa Eskişehir Bilecik Kalkınma Ajansı (BEBKA) tarafından yayımlanan kitaplarda, Osmanlı Devleti'nin ilk resmî harası olarak nitelendirilen Çifteler Hara-yı Hümayunu'nun 1815'te başlayan tarihî yolculuğu ile Osmanlı'nın kuruluş döneminde önemli rol oynayan Tursun Fakih'in hayatı ve edebî kişiliği ele alındı. Eskişehir'de düzenlenen tanıtım toplantısında konuşan akademisyenler, eserlerin hazırlanma sürecine ilişkin dikkat çeken bilgiler paylaştı.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü koordinasyonunda, Kalkınma Ajansları Kültür Yayınları kapsamında hazırlanan "Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Eskişehir Çifteler Hara-yı Hümayunu" ve "Tursun Fakih: Hayatı, Edebî Şahsiyeti ve Eserleri" adlı kitapların tanıtım programına BEBKA Genel Sekreter Vekili Sabri Bayram, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Emine Gümüşsoy, Prof. Dr. İsmet Çetin ile kamu kurumları ve yerel yönetimlerin temsilcileri katıldı.

BEBKA'dan kültürel miras vurgusu

Programın açılışında konuşan BEBKA Genel Sekreter Vekili Sabri Bayram, bölgesel kalkınmanın yalnızca ekonomik büyüme ve sanayi yatırımlarıyla değerlendirilemeyeceğini, tarihî ve kültürel değerlerin korunmasının da sürdürülebilir kalkınmanın önemli unsurlarından biri olduğunu söyledi.

Bursa, Eskişehir ve Bilecik'in farklı medeniyetlere ev sahipliği yaptığını belirten Bayram, bölgenin üretim kültürü, edebiyatı ve tarihî şahsiyetleriyle önemli bir birikime sahip olduğunu ifade etti. Türk kültüründe atın özgürlüğün, gücün ve sadakatin simgesi olduğunu dile getiren Bayram, Eskişehir'in Çifteler Hara-yı Hümayunu sayesinde Osmanlı döneminde önemli bir atçılık merkezi konumunda bulunduğunu kaydetti.

Tanıtılan iki eserin farklı dönemleri ve konuları ele almasına rağmen bölgenin tarihî hafızasının korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması bakımından önemli katkı sağlayacağını belirtti.

Çifteler Harası 1815 yılında kuruldu

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Emine Gümüşsoy, "Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Eskişehir Çifteler Hara-yı Hümayunu" adlı kitabın hazırlanış sürecine ilişkin açıklamalarda bulundu. Eskişehirli olduğunu ve kent tarihine katkı sunmayı önemsediğini belirten Gümüşsoy, çalışmanın ilk olarak ESOGÜ tarafından yayımlandığını, yeni baskısında ise çeşitli ilaveler yapılarak yeniden düzenlendiğini anlattı.

Çifteler Hara-yı Hümayunu isminin Osmanlı arşiv belgelerinde bu şekilde geçmesi nedeniyle kitapta da aynı adlandırmanın tercih edildiğini belirten Gümüşsoy, kurumun 1815 yılında kurulduğunu vurgulayarak, "Burası, 1815 yılında kurulan Osmanlı Devleti'nin ilk resmî harasıdır" dedi.

Osmanlı sarayının at ihtiyacını karşılamak amacıyla kurulan haranın tarihsel önemine dikkat çeken Gümüşsoy, kurumun Cumhuriyet döneminde de varlığını sürdürdüğünü ifade etti. Büyük ölçüde Osmanlı arşiv belgelerine dayanan çalışmada, haranın kuruluşu, teşkilat yapısı ve geçirdiği değişimlerin ayrıntılı biçimde incelendiğini belirten Gümüşsoy, Mahmudiye'nin günümüzde de at yetiştiriciliği açısından önemini koruduğunu söyledi.

Kitapta Çifteler ve Mahmudiye çevresinde gelişen atçılık geleneğinin yanı sıra hara faaliyetlerinin bölgenin ekonomik ve toplumsal yaşamına etkileri de ele alınıyor. Böylece Eskişehir'in at yetiştiriciliği geçmişi, arşiv belgeleri üzerinden tarihsel bir bütünlük içerisinde okuyucuya aktarılıyor.

Tursun Fakih'in Osmanlı'nın kuruluşundaki rolü anlatıldı

Tanıtımı gerçekleştirilen ikinci eser olan "Tursun Fakih: Hayatı, Edebî Şahsiyeti ve Eserleri" kitabının yazarı Prof. Dr. İsmet Çetin, çalışmanın ortaya çıkış sürecini ve Tursun Fakih'in Türk tarihindeki yerini anlattı.

Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminin önemli şahsiyetlerinden biri olan Tursun Fakih'in düşünsel hayat içerisindeki konumuna değinen Çetin, Osman Gazi'nin devlet kurma düşüncesinin ele alındığı bir toplantıda Tursun Fakih'in farklı bir görüş ortaya koyduğunu aktardı.

Çetin'in anlattığına göre Tursun Fakih, Osman Gazi'ye "Sen bir sancak beyisin" diyerek Karamanoğulları'na bağlı bir beylik olarak devam edilmesi yönündeki düşüncesini dile getirdi. Çetin, bu yaklaşımın dönemin siyasi ve düşünsel ortamındaki farklı görüşlerin ifade edilebildiğini göstermesi açısından önemli olduğunu belirtti.

Anadolu Üniversitesi Rektörü Yusuf Adıgüzel'den Çin ile yeni anlaşma
Anadolu Üniversitesi Rektörü Yusuf Adıgüzel'den Çin ile yeni anlaşma
İçeriği Görüntüle

Tursun Fakih'in hayatı, edebî kişiliği ve eserlerinin incelendiği kitapta, 13 ve 14'üncü yüzyılların düşünce ve edebiyat dünyasına da ışık tutuluyor.

Oğuz Türkçesinin ilk edebî eserlerine dikkat çekti

Türk edebiyatının tarihsel gelişimini değerlendiren Prof. Dr. İsmet Çetin, Oğuz Türkçesinin 12'nci yüzyıldan itibaren gelişmeye başladığını, 13'üncü yüzyılda ise önemli edebî eserlerin ortaya çıktığını söyledi.

Kirdeci Ali, Mağzaloğlu Hasan, Tursun Fakih ve Hasanoğlu'nun bu dönemin öne çıkan isimleri arasında bulunduğunu belirten Çetin, bu eserlerin mesnevi edebiyatı ve Batı Türk edebiyatının kurucu metinleri arasında yer aldığını ifade etti.

Hazreti Ali cenknameleri üzerine yaptığı araştırmalar sırasında Tursun Fakih ismiyle karşılaştığını anlatan Çetin, bu çalışmaların zaman içerisinde kapsamlı bir kitap araştırmasına dönüştüğünü söyledi.

Eski metinlerin günümüz okuyucuları tarafından daha rahat anlaşılabilmesi için kitapta sadeleştirme çalışmaları yaptığını belirten Çetin, bugün kullanılmayan veya anlamı bilinmeyen bazı kelimelerin açıklamalarına da dipnotlarda yer verdiğini aktardı. Eserde Tursun Fakih'in hayatı ve edebî şahsiyetinin yanı sıra kendisine atfedilen eserler de ayrıntılı biçimde değerlendiriliyor.

İki kitap ücretsiz olarak okunabilecek

Tanıtım toplantısı, katılımcıların sorularının yanıtlanmasının ardından gerçekleştirilen kitap takdimi ve imza etkinliğiyle sona erdi. Programda hatıra fotoğrafı da çekildi.

BEBKA tarafından basılı olarak yayımlanan iki eserin dijital kopyalarına da ücretsiz erişim imkânı sunuluyor. Kitaplar, ajansın internet sitesinde bulunan Doküman Merkezi bölümündeki Kültür Yayınları sekmesinden okunabiliyor ve indirilebiliyor.