Eskişehir'de Cumhuriyet tarihinin önemli isimlerinden Behiç Erkin'in yaşamı ve hizmetleri düzenlenen söyleşiyle ele alındı. 29 Ekim Kadınları Derneği Eskişehir Şubesi ile Adaletin Hukuku ve Parlamenter Demokrasi İdeali Derneği (AHPADİ) tarafından ortaklaşa düzenlenen “Kurtuluşta ve Kuruluşta Behiç Erkin” başlıklı program, Taşbaşı Kültür Merkezi Kırmızı Salon'da gerçekleştirildi.
Av. Mehmet Ektaş'ın moderatörlüğünü üstlendiği söyleşide Prof. Dr. Kemal Yakut ve Prof. Dr. Oktay Emir konuşmacı olarak yer aldı. Programa Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Hasan Ünal, siyasi partilerin başkan ve temsilcileri, sivil toplum kuruluşlarının yöneticileri ve çok sayıda Eskişehirli katıldı.
Programın açılış konuşmasını yapan 29 Ekim Kadınları Derneği Eskişehir Şube Başkanı Sibel Erenoğlu, Behiç Erkin'in Cumhuriyet tarihindeki önemine ve Eskişehir ile olan güçlü bağına dikkat çekti. Erenoğlu, Millî Mücadele ve Cumhuriyetin kuruluşunda emeği bulunan isimlerin hatıralarının yaşatılmasının ve gelecek kuşaklara aktarılmasının önemini vurguladı.
Hasan Ünal, Büyükşehir Belediyesinin çalışmalarını anlattı
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Hasan Ünal da programda söz alarak belediyenin Behiç Erkin'in hatırasını yaşatmak ve kentin tarihsel mirasını korumak amacıyla yürüttüğü çalışmaları aktardı.
Behiç Erkin'in hikâyesinin Eskişehir'in tarihinden ayrı düşünülemeyeceğini belirten Ünal, demiryollarının kentin gelişimindeki ve kimliğinin oluşmasındaki önemine değindi. Büyükşehir Belediyesi tarafından bir mahalleye Behiç Erkin'in adının verildiğini, Enveriye İstasyonu yakınındaki mezarı ve çevresinde de düzenleme çalışmaları gerçekleştirildiğini ifade etti.
Millî Mücadele'de demiryollarının önemi anlatıldı
Söyleşinin konuşmacılarından Prof. Dr. Kemal Yakut, Behiç Erkin'in tarihsel kişiliğini cumhuriyetçilik, devrimcilik ve hümanizm kavramları üzerinden değerlendirdi.
Erkin'in Osmanlı'nın son döneminden Cumhuriyetin kuruluşuna uzanan süreçte önemli görevler üstlendiğini anlatan Yakut, özellikle demiryollarının Millî Mücadele'deki stratejik rolüne dikkat çekti.
Anadolu'daki demiryolu hatlarının savaş öncesinde bakımsız durumda olduğunu belirten Yakut, Eskişehir halkı ve tüccarlarının kendi aralarında topladığı 16 bin liralık kaynakla hatların onarımına katkı sağladığını aktardı. Bu çalışmaların cepheye asker, mühimmat ve erzak ulaştırılmasında önemli rol oynadığını kaydetti.
Behiç Erkin'in 1920 yılında Ankara'ya ulaşmasının ardından Anadolu-Bağdat Demiryolları Müdürlüğü görevini üstlendiğini belirten Yakut, Erkin'in 15 Temmuz 1920'de Eskişehir'de görevine başladığını anlattı.
Yakut, Eskişehir Cer Atölyesi'nin de Millî Mücadele döneminde önemli bir merkez olduğunu vurgulayarak burada çalışan ustaların savaşın ihtiyaçları doğrultusunda üretim ve onarım faaliyetleri gerçekleştirdiğini ifade etti.
Behiç Erkin'in demiryollarının millîleştirilmesi, demiryolu işletmeciliğinde Türkçenin yaygınlaştırılması ve yerli insan kaynağının yetiştirilmesi konularındaki çalışmalarına da değinildi.
Behiç Erkin'in diplomatik faaliyetleri de gündeme geldi
Prof. Dr. Oktay Emir ise Behiç Erkin'in çok yönlü devlet insanı kimliğini turizm, ulaşım politikaları ve kültürel miras açısından değerlendirdi.
Erkin'in yalnızca demiryolları alanında değil, Türkiye'nin ekonomik kalkınması ve uluslararası ilişkilerinde de önemli görevler üstlendiğini belirten Emir, özellikle Cumhuriyetin ilk yıllarında demiryolu politikalarının kurumsallaşmasına sağladığı katkılara dikkat çekti.
Emir, Behiç Erkin'in İkinci Dünya Savaşı sırasında Fransa'da büyükelçilik yaptığı dönemde Türk vatandaşlarının korunmasına yönelik diplomatik girişimlerini de anlattı.
Söyleşide ayrıca Eskişehir'in demiryolu geçmişinin ve Behiç Erkin'in kentle olan bağının tarih ve kültür turizmi açısından değerlendirilmesi gerektiği üzerinde duruldu.
Program, Behiç Erkin'in Millî Mücadele'den Cumhuriyetin kuruluşuna uzanan süreçteki hizmetlerinin değerlendirilmesi ve tarihsel mirasının gelecek kuşaklara aktarılmasının öneminin vurgulanmasıyla tamamlandı.





