“Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet” olmak üzere dört temel eksen üzerine hazırlanan eylem planında toplam 16 eylem yer alıyor.
Plan kapsamında 2030 yılına kadar yapay zekâ alanında 1 trilyon lirayı aşan ekonomik değer oluşturulması, 10 bin ileri düzey uzman ve 100 bin yapay zekâ uygulama profesyoneli yetiştirilmesi, 1 GW veri merkezi gücüne ulaşılması ve en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımının harekete geçirilmesi hedefleniyor.
5 milyon kişiye yapay zekâ eğitimi
Ulusal Yapay Zekâ Okuryazarlığı ve Güvenli Kullanım Programı ile vatandaşların yapay zekâ konusunda bilgi ve becerilerinin artırılması amaçlanıyor.
Ücretsiz çevrim içi eğitimler ve yüz yüze atölyeler e-Devlet, EBA, halk kütüphaneleri ve toplum merkezleri üzerinden gerçekleştirilecek.
Programın ilk 12 ayında en az 1,5 milyon, 24 ayın sonunda ise toplam 5 milyon kişinin eğitimleri tamamlaması hedefleniyor. Ayrıca 81 ilde düzenli yapay zekâ atölyeleri düzenlenecek.
10 bin ileri düzey uzman yetiştirilecek
Ulusal Yapay Zekâ Yetenek Programı kapsamında 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve 100 bin yapay zekâ uygulama profesyoneli yetiştirilecek.
2027 sonuna kadar en az 50 üniversitede temel yapay zekâ derslerinin başlatılması planlanırken, çalışanların da dönüşen iş gücü piyasasına hazırlanması amacıyla 100 bin kişiye sektörel yapay zekâ eğitimi verilmesi hedefleniyor.
Türkiye’nin veri merkezi kapasitesi artırılacak
Eylem planının dikkat çeken başlıklarından biri de yapay zekâ için gerekli hesaplama altyapısının güçlendirilmesi oldu.
Türkiye’nin 2030 yılına kadar en az 1 GW yapay zekâ ve veri merkezi kurulu gücüne, en az 1 eksabayt depolama kapasitesine ve en az 100 Tb/sn ulusal omurga kapasitesine ulaşması hedefleniyor.
Veri merkezlerinde kullanılan elektriğin en az yüzde 60’ının yenilenebilir veya nükleer kaynaklardan sağlanması şartının uygulanması da planlanıyor.
“Herkes İçin GPU” programı geliyor
Araştırmacılar, teknoloji girişimleri ve KOBİ’lerin yapay zekâ geliştirme süreçlerinde ihtiyaç duyduğu hesaplama gücüne erişimini artırmak amacıyla “Herkes İçin GPU” programı hayata geçirilecek.
İlk aşamada en az beş yerli veri merkeziyle kapasite sözleşmesi imzalanması ve yılda en az 2 milyon GPU-saat tahsis edilmesi planlanıyor.
Tahsis edilen kapasitenin en az yüzde 40’ının teknoloji girişimlerine ayrılması ve toplam GPU kapasitesinin 2028 sonunda yıllık 20 milyon GPU-saate çıkarılması hedefleniyor.
Kamuda 30 yapay zekâ pilotu
Kamu kurumlarında yapay zekâ kullanımının yaygınlaştırılması amacıyla ilk 12 ayda en az 10 bakanlıkta toplam 30 pilot uygulamanın başlatılması planlanıyor.
e-Devlet üzerinden de en az beş yapay zekâ destekli vatandaş hizmetinin pilot olarak uygulanması hedefleniyor.
KOBİ’lere yapay zekâ desteği
Yapay zekânın sanayi ve KOBİ'lerde kullanımının artırılması amacıyla sektörel destek programları oluşturulacak.
İlk 12 ay içerisinde en az 1.000 KOBİ’ye yapay zekâ kuponu verilmesi hedeflenirken, desteklenen projelerin en az yarısının pilot aşamasına, pilotların en az üçte birinin ise kalıcı ürün veya hizmete dönüşmesi amaçlanıyor.
Yapay zekâ için 25 milyar liralık finansman
Plan kapsamında yapay zekâ araştırmaları ve girişimlerin büyümesini desteklemek üzere iki ayrı finansman mekanizması oluşturulacak.
Ulusal Yapay Zekâ Araştırma Fonu için en az 10 milyar lira, Yapay Zekâ Büyüme Fonu için ise 15 milyar lira kaynak oluşturulması planlanıyor.
Büyüme Fonu aracılığıyla en az 20 yapay zekâ girişiminin yatırım süreçlerine katkı sağlanması hedefleniyor.
10 milyar dolarlık yatırım hedefi
Türkiye’nin yapay zekâ ve veri merkezi yatırımları açısından bölgesel bir merkez haline getirilmesi de planın temel hedefleri arasında bulunuyor.
Bu kapsamda 2030 yılına kadar özel sektör ağırlıklı en az 10 milyar dolarlık yapay zekâ ve veri merkezi yatırımının harekete geçirilmesi hedefleniyor.
Yerli yapay zekâ modelleri geliştirilecek
Sağlık, ilaç, genom, afet yönetimi, enerji, tarım, savunma ve robotik gibi stratejik alanlarda sektörel yapay zekâ modellerinin geliştirilmesi planlanıyor.
2028 sonuna kadar en az 10 lisanslama veya ortak geliştirme anlaşmasına ulaşılması ve yapay zekâ modeli ihracat gelirinin en az 100 milyon liraya çıkarılması hedefleniyor.
Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkelerle de Türk dillerini kapsayan ortak bir büyük dil modeli geliştirilmesi planlanıyor.
Yapay zekâ için yeni hukuki çerçeve
Eylem planında yapay zekânın güvenli ve etik kullanımına ilişkin düzenlemeler de yer aldı.
Yapay zekâ sistemlerinin düşük, orta ve yüksek riskli olarak sınıflandırılması, sağlık, eğitim, istihdam, sosyal yardım, kredi değerlendirme, biyometrik tanıma, kolluk ve adalet gibi alanlardaki sistemlerin ise yüksek etkili olarak değerlendirilmesi planlanıyor.
Bu sistemler için algoritmik etki değerlendirmesi, model kartı ve teknik dosya gibi yeni yükümlülüklerin uygulanması öngörülüyor.
2030’a kadar yapay zekâda büyük dönüşüm hedefleniyor
Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı ile eğitimden veri altyapısına, kamu hizmetlerinden sanayiye, robotikten uluslararası yatırımlara kadar geniş bir alanda yapay zekâ ekosisteminin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Plan kapsamında belirlenen 16 eylemin ilerleme durumu oluşturulacak Ulusal Yapay Zekâ İlerleme ve Şeffaflık Portalı üzerinden kamuoyuyla paylaşılacak.
Türkiye, 2026-2030 döneminde uygulanacak eylem planıyla yapay zekâ alanında insan kaynağını, hesaplama altyapısını, yerli teknoloji üretimini ve özel sektör yatırımlarını aynı çatı altında büyütmeyi hedefliyor.
