Rusya-Ukrayna Savaşı ve Orta Doğu'daki çatışmaların küresel tarım ve gıda tedarik zincirleri üzerindeki etkileri sürerken, Türkiye gübre başta olmak üzere kritik tarımsal girdilerin tedarikinde yeni adımlar atıyor. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın Rusya, Çin ve Türk Cumhuriyetleriyle yürüttüğü temaslarda gıda arz güvenliği ve tarımsal ticaret öne çıkıyor.
Rusya ile gerçekleştirilen görüşmelerde gübre, domates ve narenciye ticaretine ilişkin başlıklar ele alındı. Yumaklı'nın Moskova temasları sırasında Rusya sınırında bekleyen Türk domateslerinin ülkeye girişinin yeniden başlaması konusunda mutabakat sağlandığı açıklandı. Bitki sağlığı ve karantina işlemlerinde yaşanan sorunların da iki ülkenin ilgili ekipleri arasında doğrudan iletişimle çözülmesi konusunda anlaşmaya varıldı.
Görüşmelerin önemli gündem maddelerinden birini ise gübre tedariki oluşturdu. Türkiye'ye yönelik gübre sevkiyatında bu yıl herhangi bir sınırlama olmaması konusunda mutabakat sağlanırken, iki ülkenin ilgili kurum ve şirketlerinin gübre konusunu yeniden değerlendirmek üzere 25 Ekim'de Türkiye'de bir araya gelmesi planlandı.
Tarım ve Orman Bakanlığı, eylül ayının başında Rusya ile imzalanan Mineral Gübre Sevkiyatı Alanında Mutabakat Zaptı'nın da gübre ve gübre ham maddesi tedarikini güvence altına almaya yönelik olduğunu açıklamıştı. Bakanlık, bölgedeki savaş ve çatışmalar nedeniyle oluşabilecek tedarik risklerine karşı kaynak çeşitliliğinin artırıldığını bildirmişti.
Türkiye'nin tarım diplomasisindeki temasları Rusya ile sınırlı kalmıyor. Çin'den gelen heyetle yapılan görüşmelerde badem, defne yaprağı, kanatlı eti ve su ürünleri başta olmak üzere tarımsal ürünlerin ihracatının geliştirilmesi ele alındı. Yumaklı, Çin ile tarım ve gıda ürünleri ticaretinin yanı sıra teknoloji, bilgi ve deneyim paylaşımının da sürdürüleceğini belirtti.
Türkiye'nin önümüzdeki dönemdeki tarım diplomasisi trafiğinde Özbekistan da öne çıkıyor. Yumaklı'nın 28-29 Eylül'de Taşkent'te düzenlenecek IAOM 5. Eurasia Konferansı ve Sergisi'ne katılması planlanıyor. Özbekistan'ın güçlü değirmencilik sektörü ve Kazakistan'dan sağladığı buğday nedeniyle bölgesel hububat ticaretinde önemli bir konuma sahip olduğu değerlendiriliyor.
Rusya-Ukrayna Savaşı ve bölgedeki diğer jeopolitik gelişmelerin Karadeniz merkezli hububat ticaretini etkilediği bir dönemde yapılacak temaslarda buğday ticareti, yeni tedarik rotaları ve tarımsal ürünlerin güvenli şekilde taşınması gibi başlıkların gündeme gelmesi bekleniyor.
Yumaklı, Rusya'daki son temaslarının ardından yaptığı değerlendirmede, gıda arz güvenliğinin ülkeler açısından milli güvenlik meselesi haline geldiğini belirterek tarım diplomasisinin önemine dikkat çekti. Bakan, Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu tarımsal girdilerin tedarikini güvence altına almak ve gıda arzında herhangi bir aksama yaşanmaması için farklı ülkelerle temasların sürdürüleceğini ifade etti.
