Bir kentin yaşam kalitesi yalnızca yolları, parkları, binaları ya da meydanlarıyla ölçülmüyor. Çocukların kendilerini güvende hissettiği, özel gereksinimli bireylerin sosyal yaşamda yer alabildiği ve yaşlıların yalnızlaşmadan hayatın içinde kalabildiği kentler de yaşam kalitesiyle öne çıkıyor. Odunpazarı Belediyesi, Belediye Başkanı Kazım Kurt’un sosyal belediyecilik anlayışı doğrultusunda, engelli ve yaşlı bireylerin kent yaşamına eşit ve aktif biçimde katılabilmesi için çalışmalarını sürdürüyor.
Engelsiz Kültür ve Sanat Merkezi’nden engelsiz kreşe, Koca Çınar Yaşam Merkezlerinden yaşlı bakım ve Alzheimer merkezlerine kadar uzanan hizmetler; bakım ihtiyacının yanı sıra sosyalleşme, üretme, öğrenme, güvenli yaşam ve ailelerin desteklenmesi gibi farklı alanları kapsıyor.
“Çocuğum eve mutlu geliyor”
Odunpazarı Belediyesi’nin Yenikent Mahallesi’nde, Seramik Park içerisinde hizmet veren Engelsiz Kültür ve Sanat Merkezi, özel gereksinimli çocuklar ve bireyler için eğitim faaliyetlerinin ötesinde bir yaşam alanı olarak hizmet veriyor. Merkezde özel gereksinimli bireylerin sosyalleşmesi, iletişim kurması, fiziksel gelişimlerinin desteklenmesi, bireysel becerilerinin ve özgüvenlerinin geliştirilmesi amacıyla çeşitli çalışmalar yapılıyor.
Alanında uzman eğitmenlerin eşliğinde düzenlenen el becerisi atölyelerinde bilişsel ve zihinsel gelişimin desteklenmesinin yanı sıra paylaşma ve dayanışma duygusunun güçlendirilmesi hedefleniyor. Merkez, çocukların güvenli bir ortamda arkadaşlarıyla zaman geçirmesi, üretmesi ve eğlenmesi açısından aileler için de önem taşıyor. Çocukların merkezden mutlu ayrılması, sunulan hizmetin aileler açısından taşıdığı anlamı ortaya koyuyor.
Merkezde düzenlenen Engelsiz Yaz Okulu da bu çalışmaların önemli örnekleri arasında yer aldı. 7-12, 13-17 ve 17 yaş üstü gruplara yönelik gerçekleştirilen program kapsamında çocuklar seramik, resim, yaratıcı drama, spor, müzik ve ritim atölyelerine katıldı. Geziler ve farklı etkinliklerle desteklenen yaz okulunda çocukların yeni beceriler kazanması ve arkadaşlarıyla birlikte keyifli zaman geçirmesi amaçlandı.
Engelsiz Kültür ve Sanat Merkezi’nin çalışmaları yalnızca çocuklarla sınırlı kalmadı. Özel gereksinimli bireylerin ailelerine, özellikle de annelerine yönelik programlar da merkezde yürütülen hizmetler arasında yer aldı.
Ailelere de nefes alanı açılıyor
Özel gereksinimli bireylerin aileleri için çocuklarının eğitim ve gelişim süreçleri kadar sosyal hayata katılabilmek ve kendilerine zaman ayırabilmek de önem taşıyor. Bu ihtiyaçtan hareketle Engelsiz Kültür ve Sanat Merkezi’nde özel gereksinimli bireylerin annelerine yönelik çeşitli çalışmalar gerçekleştiriliyor.
Sanat, spor, mutfak, yaratıcılık ve psikososyal gelişim alanlarında düzenlenen atölyeler, anneleri üretim ve sosyal paylaşım süreçlerinde bir araya getiriyor. Programlar aracılığıyla annelerin yeni beceriler edinmeleri, duygu ve düşüncelerini paylaşmaları ve sosyal bağlarını güçlendirmeleri amaçlanıyor.
Psikolojik danışman eşliğinde yürütülen psikososyal çalışmalarla annelerin psikolojik iyi oluşlarının desteklenmesi ve günlük yaşamda kendilerine ait alanlar oluşturabilmelerine katkı sağlanması hedefleniyor. Böylece belediyenin sosyal hizmet yaklaşımı yalnızca özel gereksinimli bireyi değil, bakım sürecinin önemli bir parçası olan aileyi de kapsıyor.
Engelsiz yaşam daha çocuklukta başlıyor
Odunpazarı Belediyesi’nin özel gereksinimli çocuklara yönelik hizmetlerinden biri de Ahmet Ara Engelsiz Gündüz Bakımevi ve Kreşi. Eskişehir’de belediyeler tarafından hayata geçirilen ilk engelli kreşi olduğu belirtilen merkezde, 3-6 yaş arasındaki Down sendromlu, otizmli ve zihinsel engelli çocuklara eğitim ve öğretim hizmeti veriliyor.
Çocuklar üç saatlik grup eğitimlerinden yararlanırken sosyal becerilerinin geliştirilmesine yönelik etkinliklere de katılıyor. Sanat çalışmalarından masa etkinliklerine, bahçede gerçekleştirilen üretimlerden beceri çalışmalarına kadar farklı uygulamalarla çocukların gelişimlerinin desteklenmesi amaçlanıyor.
Merkezde dönem boyunca sürdürülen eğitimlerin yanı sıra özel gereksinimli çocukların yaz dönemini de eğitici ve keyifli geçirebilmeleri için Engelsiz Yaz Okulu düzenleniyor. Böylece çocukların gelişim süreçlerinin yılın farklı dönemlerinde desteklenmesi hedefleniyor.
Yaş almak, hayattan kopmak anlamına gelmiyor
Odunpazarı Belediyesi’nin sosyal hizmet anlayışının bir diğer önemli ayağını yaşlı bireylere yönelik çalışmalar oluşturuyor. Belediye, 60 yaş ve üzerindeki bireylerin sosyal yaşamda aktif biçimde yer almaları, sosyalleşmeleri ve yaşam kalitelerinin artırılması amacıyla iki ayrı Koca Çınar Yaşam Merkezi’nde hizmet veriyor.
Emek Mahallesi’nde Zümrüt Parkı içerisinde bulunan Koca Çınar Yaşam Merkezi ile Gültepe Mahallesi Üniversite Evleri’ndeki merkez, yaşlı bireylerin günlerini sosyal, kültürel ve fiziksel etkinliklerle değerlendirebilecekleri alanlar olarak faaliyet gösteriyor.
Merkezlerde günlük vital ölçümler yapılırken el becerileri ve el sanatları, resim, tiyatro, hafıza oyunları ve kütüphane gibi etkinlikler düzenleniyor. Psikolojik destek hizmetleri ile sağlıklı yaşlanmaya yönelik aktivite ve eğitim çalışmaları da sunuluyor.
Koca Çınar Yaşam Merkezleri, yaşlı bireylerin yalnızca günlerini geçirdikleri yerler olmanın ötesinde, arkadaşlıklar kurabildikleri, üretmeye devam edebildikleri ve sosyal ilişkilerini sürdürebildikleri yaşam alanları olarak öne çıkıyor. Düzenlenen faaliyetlerle yaş almanın sosyal yaşamdan uzaklaşmak anlamına gelmemesi ve kıdemli vatandaşların kent hayatına katılımlarının devam etmesi amaçlanıyor.
Bakım ihtiyacına 7 gün 24 saat yanıt
Odunpazarı Belediyesi’nin yaşlı bireylere yönelik hizmetleri gündüzlü sosyal yaşam merkezleriyle sınırlı değil. Vadişehir Mahallesi’nde hizmet veren Lütfü Yüksel Yaşlı Bakım Merkezi, 55 yaş ve üzerindeki kıdemli vatandaşlara 7 gün 24 saat yatılı bakım hizmeti sunuyor.
Toplam 6 bin metrekarelik alanda faaliyet gösteren merkez, 135 yatak kapasitesi ve 56 odasıyla yaşlı bireylerin güvenli ve sağlıklı bir yaşam sürdürmelerine yönelik hizmet veriyor. Merkezde hemşire, acil tıp teknisyeni, psikolog ve sosyal hizmet uzmanlarının yanı sıra yaşlı bakım ve mutfak personeli görev yapıyor.
Sağlık birimi tarafından yaşlı bireylerin düzenli sağlık kontrolleri ve takipleri gerçekleştirilirken sosyal ve kültürel etkinliklerle günlük yaşamın yalnızca bakım ihtiyacından ibaret kalmaması hedefleniyor. Böylece merkezde kalan bireylerin fiziksel ihtiyaçlarının karşılanmasının yanı sıra sosyal yaşamlarını sürdürebilmelerine de olanak sağlanıyor.
Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt’un farklı dönemlerde merkezi ziyaret ederek burada yaşayan kıdemli vatandaşlarla bir araya gelmesi de belediyenin yaşlılara yönelik hizmetleri kapsamında öne çıkan uygulamalar arasında bulunuyor.
Alzheimer hastaları ve aileleri yalnız bırakılmıyor
Yaşlılık döneminde ortaya çıkabilen önemli sağlık sorunlarından Alzheimer hastalığı konusunda da Odunpazarı Belediyesi bünyesinde hizmet sunuluyor. Dr. Nurten-Lütfü Yüksel Alzheimer Merkezi, Alzheimer hastalarının yanı sıra ailelerinin de bakım sürecinde desteklenmesini amaçlıyor.
Toplam 4 bin 136,50 metrekarelik alan üzerine kurulan ve üç kattan oluşan merkez, 108 kişilik kapasitesiyle hizmet veriyor. Binada hastaların sosyal, fiziksel ve bilişsel ihtiyaçlarına yönelik etkinlik alanları ile güvenli ve konforlu konaklama birimleri bulunuyor.
Merkezin öne çıkan özellikleri arasında ağır bakım gereksinimi bulunan hastalara yönelik palyatif servis de yer alıyor. Etkinlik alanlarında hastaların sosyal yaşama katılımlarının artırılması, fiziksel hareketliliklerinin desteklenmesi ve bilişsel becerilerinin güçlendirilmesine yönelik çalışmalar gerçekleştiriliyor.
Vadişehir Mahallesi’nde Alzheimer Merkezi’nin Lütfü Yüksel Yaşlı Bakım Merkezi ve Ahmet Ara Engelsiz Gündüz Bakımevi ve Kreşi ile aynı bölgede bulunması, farklı yaş gruplarına ve ihtiyaçlara yönelik hizmetlerin bir arada sunulmasına olanak sağlıyor. Bu yerleşim, özel gereksinimli çocuklar, yaşlı bireyler ve Alzheimer hastaları için oluşturulan hizmetlerin aynı bölgede bulunması bakımından dikkat çekiyor.
Engelsiz kent, yalnızca binalardan oluşmuyor
Odunpazarı Belediyesi’nin engelli ve yaşlı bireylere yönelik yaklaşımı, merkez ve bakım hizmetlerinin ötesine uzanıyor. Engelsiz parklar, erişilebilirlik çalışmaları, yönlendirme ve bilgilendirme tabelaları ile belediye personeline verilen işaret dili eğitimleri, kent yaşamının farklı noktalarında erişilebilirliği artırmaya yönelik uygulamalar arasında bulunuyor.
Engelsiz bir kent, yalnızca özel olarak tasarlanmış bir merkeze erişebilmekten ibaret değil. Bireylerin sokağa çıktıklarında parklara ulaşabilmesi, yönlendirmeleri anlayabilmesi, belediyelerde iletişim kurabilmesi ve kentin sunduğu sosyal yaşam olanaklarından yararlanabilmesi de erişilebilirliğin önemli parçalarını oluşturuyor.
Bu nedenle kent genelindeki erişilebilirlik çalışmaları, özel gereksinimli bireylerin günlük yaşamlarını bağımsız biçimde sürdürebilmeleri ve toplumsal yaşama katılabilmeleri açısından önem taşıyor. Parklardan kamusal alanlara, bilgilendirme sistemlerinden kurumsal iletişime kadar farklı alanlarda yürütülen çalışmalar, engelsiz kent anlayışının günlük yaşamın bütününe yayılmasını hedefliyor.
Sosyal belediyecilik hayatın her yaşına dokunuyor
Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt’un sosyal belediyecilik anlayışı doğrultusunda yürütülen çalışmaların ortak noktası, engelli ve yaşlı bireyleri yalnızca hizmet alan kişiler olarak görmeyen bir yaklaşımı temel alması. Sunulan hizmetler, farklı yaş ve ihtiyaç gruplarının sosyal yaşamın içinde kalabilmesine, üretmesine, öğrenmesine ve güvenli bir yaşam sürdürmesine yönelik alanlar oluşturuyor.
Bir çocuk için Engelsiz Kültür ve Sanat Merkezi; arkadaşlarıyla oyun oynayabilmek, seramik yapabilmek, yaratıcı çalışmalara katılabilmek ve mutlu biçimde eve dönebilmek anlamına geliyor. Bir anne için ise çocuğunun güvenli bir ortamda olduğunu bilirken kendisine zaman ayırabilmek, yeni beceriler kazanmak ve diğer ailelerle sosyal bağ kurabilmek önem taşıyor.
Altmış yaşını geçmiş bir yurttaş için Koca Çınar Yaşam Merkezleri; evinden çıkıp arkadaşlarıyla sohbet edebilmek, üretmek, öğrenmek ve sosyal hayatın içerisinde kalabilmek için bir fırsat sunuyor. Yaşlı bakım hizmetleri ise günlük yaşamında desteğe ihtiyaç duyan bireylerin bakım ve sağlık takibine erişmesini sağlıyor. Alzheimer hastaları ve aileleri açısından da güvenli bakım ortamı ve profesyonel desteğe ulaşabilmek öne çıkıyor.
Odunpazarı Belediyesi, çocukluktan yaşlılığa uzanan yaşamın farklı dönemlerinde özel gereksinimli bireyleri, yaşlıları ve ailelerini kent yaşamının dışında bırakmamayı amaçlayan hizmetlerini sürdürüyor. Engelsiz ve yaş dostu bir kent anlayışı, yalnızca belirli grupların değil, toplumun tamamının daha erişilebilir ve yaşanabilir bir çevrede hayatını sürdürmesi anlamına geliyor.
