Makine Mühendisleri Odası Eskişehir Şube Yönetim Kurulu, konutlarda uygulanmaya başlanan kademeli doğal gaz tarife sistemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Oda tarafından yapılan açıklamada, ısınmanın sağlıklı ve insanca yaşamın temel ihtiyaçlarından biri olduğu vurgulanarak, doğal gaz fiyatlandırma politikalarının yalnızca ekonomik açıdan değil, enerji yoksulluğu ve sosyal devlet anlayışı çerçevesinde de ele alınması gerektiği ifade edildi.
“Küçük tüketim farkı, büyük fiyat farkına dönüşebiliyor”
Açıklamada, kademeli tüketim limitlerinin illerin son 5 yıllık konut abone tüketim verileri esas alınarak belirlendiği, konutlarda il aylık ortalamasının yüzde 75 fazlasının Kademe-1 üst sınırı olarak kabul edildiği belirtildi.
Sistemin tüketici açısından en önemli sorunlarından birinin ise limit aşıldığında yalnızca aşan miktarın değil, ilgili ayda kullanılan doğal gazın tamamının Kademe-2 fiyatından ücretlendirilmesi olduğu kaydedildi.
Makine Mühendisleri Odası, Eskişehir için ocak ayındaki sınırın 290,29 metreküp olduğunu belirterek şu örneği verdi:
“290 metreküp tüketen bir abone ile 291 metreküp tüketen abone arasında yalnızca 1 metreküp fark bulunmaktadır. Ancak sınırın aşılmasıyla birlikte 291 metreküpün tamamının Kademe-2 fiyatından hesaplanması, tüketici açısından çok daha yüksek bir faturaya yol açabilmektedir.”
Açıklamada, bu nedenle küçük bir tüketim farkının büyük bir fiyat farkına dönüşebildiğine dikkat çekildi.
“Tüketici hava koşullarını kontrol edemez”
Eskişehir’in kış koşulları bakımından Türkiye’nin soğuk illerinden biri olduğu belirtilen açıklamada, hava sıcaklıklarının kısa süre içerisinde önemli ölçüde değişebildiği ifade edildi.
Yaşlıların, çocuklu ailelerin, engelli bireylerin ve günün büyük bölümünü evinde geçiren kişilerin birkaç gün daha fazla ısınma ihtiyacının tüketimin belirlenen sınırı aşmasına neden olabileceği kaydedildi.
Açıklamada, tüketimin yalnızca “çok tüketen” ve “az tüketen” şeklinde değerlendirilmemesi gerektiği belirtilerek, hanelerin ısınma ihtiyacının da dikkate alınması istendi.
İlçeler arasındaki iklim farkına dikkat çekildi
Eskişehir’in ilçelerinin aynı iklim ve rakım koşullarına sahip olmadığına da dikkat çekildi.
Açıklamada, Mihalıççık ile Sarıcakaya gibi ilçelerin rakım ve iklim koşullarının farklı olduğu belirtilerek, il genelinde tek bir tüketim ortalamasının kullanılmasının yerel farklılıkları göz ardı edebileceği ifade edildi.
Makine Mühendisleri Odası, doğal gaz tarifesinde iklim koşullarının dikkate alınması gerektiğini savundu.
“Her konutun enerji ihtiyacı aynı değil”
Eskişehir’deki bina stokunun da doğal gaz tüketiminde önemli bir etken olduğu belirtilen açıklamada, yeterli ısı yalıtımına sahip olmayan binalarda yaşayan tüketiciler ile enerji verimliliği yüksek yeni binalarda yaşayanların aynı tüketim kriterleriyle değerlendirilmesinin adil olmayacağı ifade edildi.
Bina yaşı, yalıtım durumu, enerji performansı ve kullanılan ısıtma cihazlarının verimliliğinin tüketim miktarını doğrudan etkilediği vurgulandı.
Açıklamada, fazla tüketimin nedenleri ortadan kaldırılmadan yalnızca tüketiciye daha yüksek fiyat uygulanmasının enerji verimliliği politikası olarak değerlendirilmemesi gerektiği belirtildi.
Geçiş aylarında limit uyarısı
Nisan ve mayıs gibi geçiş aylarında da sistemin farklı sorunlar ortaya çıkarabileceği ifade edildi.
Bu aylarda tüketim limitleri düşerken Eskişehir’de hava sıcaklıklarının dönemsel olarak yeniden düşebildiğine dikkat çekilen açıklamada, birkaç günlük soğuk havanın tüketiciyi daha yüksek tarifeyle karşı karşıya bırakabileceği belirtildi.
Daha adil tarife için 7 öneri
Makine Mühendisleri Odası Eskişehir Şubesi, daha öngörülebilir ve tüketiciyi koruyan bir sistem için şu önerileri sıraladı:
- Limit aşıldığında yalnızca aşan miktarın Kademe-2 tarifesinden ücretlendirilmesi,
- Konutun metrekare büyüklüğü, bina yaşı, enerji performansı ve yalıtım durumunun dikkate alınması,
- Çok çocuklu aileler, yaşlılar ve engelli bireylerin bulunduğu hanelere ilave tüketim hakkı tanınması,
- Eskişehir gibi soğuk iklim koşullarına sahip iller için iklim katsayısının sisteme dahil edilmesi,
- Tüketicinin limite yaklaşması halinde SMS veya e-fatura üzerinden önceden bilgilendirme yapılması,
- Tek bir ay yerine üç aylık veya sezonluk ortalama tüketimin dikkate alınması,
- Limit aşımında fiyatın bir anda değişmesi yerine kademeli bir geçiş mekanizması oluşturulması.
Eskişehir için özel değerlendirme çağrısı
Makine Mühendisleri Odası, enerji verimliliğine ve doğal gazın bilinçli tüketilmesine karşı olmadıklarını belirterek, enerji verimliliği politikası ile tüketiciyi yüksek fiyatla karşı karşıya bırakan mekanizmanın birbirinden ayrılması gerektiğini vurguladı.
Açıklamada, enerji verimli bina stokunun artırılması, ısı yalıtımının yaygınlaştırılması, eski ve verimsiz ısıtma sistemlerinin dönüştürülmesi ve dar gelirli hanelerin desteklenmesi için teşvik mekanizmalarının oluşturulması gerektiği belirtildi.
Oda ayrıca kademeli tarife sistemi yeniden değerlendirilirken meslek örgütleri, kamu kurumları, yerel yönetimler ve tüketicilerin görüşlerinin alınmasını istedi.
Açıklamanın sonunda, Eskişehir’in iklim koşulları, bina yapısı ve ilçeler arasındaki farklılıklar dikkate alınarak Eskişehir’e özgü bilimsel bir değerlendirme yapılması çağrısında bulunuldu.
Eskişehir’de aylık doğal gaz tüketim sınırları
Makine Mühendisleri Odası’nın paylaştığı verilere göre Eskişehir’de aylık tüketim limitleri şöyle:
| Ay | Tüketim sınırı |
|---|---|
| Ocak | 290,29 Sm³ |
| Şubat | 299,15 Sm³ |
| Mart | 247,47 Sm³ |
| Nisan | 215,51 Sm³ |
| Mayıs | 113,02 Sm³ |
| Haziran | 40,67 Sm³ |
| Temmuz | 22,96 Sm³ |
| Ağustos | 21,23 Sm³ |
| Eylül | 21,32 Sm³ |
| Ekim | 46,74 Sm³ |
| Kasım | 137,04 Sm³ |
| Aralık | 217,96 Sm³ |
