Eskişehir’in tarihi ve kültürel mirasının önemli merkezlerinden Kurşunlu Külliyesi’nde tahliye süreci yeniden gündeme geldi. Odunpazarı Kaymakamlığı tarafından belediyeye gönderilen yeni yazıyla külliyenin 3 Kasım 2026 Salı günü saat 11.00 itibarıyla boşaltılması istenirken, Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt karara tepki gösterdi.
Tahliye işleminin başlaması üzerine Kurşunlu Külliyesi’ne gelen Başkan Kazım Kurt, burada basın açıklaması yaptı. Kararın hukuka aykırı olduğunu savunan Kurt, Vakıflar Kanunu’na eklenen geçici madde kapsamında belediyenin beş yıl daha kiracı olma hakkı bulunduğunu belirtti. Belediyenin bu yöndeki başvurusunun değerlendirilmediğini ifade eden Kurt, idari yargı süreci sonuçlanmadan tahliye işleminin uygulanmasına karşı çıktı.
İki gün içinde ne değişti?
Tahliye sürecinde yaşanan gelişmelerin kabul edilemez olduğunu dile getiren Kazım Kurt, Kaymakamlığın 30 Ekim'de mahkemenin yürütmeyi durdurma talebine ilişkin kararını beklemek üzere tahliyeyi durdurduğunu, ancak 2 Kasım'da yeni bir yazıyla işlemin yeniden başlatıldığını hatırlattı.
Kurt, iki gün önce beklenmesi yönünde karar bildirilmesine rağmen neden yeniden tahliye talimatı verildiğini sorgulayarak şu ifadeleri kullandı:
“Bize iki gün önce yürütmeyi durdurma kararı verilinceye kadar beklenilmesi söylendiği halde, ne değişti de iki gün sonra bu karar alındı? Hangi etkenler ağır bastı?”
Külliyenin boşaltılması halinde telafisi mümkün olmayan sonuçlar yaşanacağını savunan Kurt, müze ve sanat faaliyetlerinin sona erebileceğini, burada çalışanların işsiz kalabileceğini ve külliyede faaliyet gösteren esnafın ticari yaşamının olumsuz etkileneceğini söyledi.
“Burası Dede Korkut Parkı gibi mi yapılacak?”
Vakıflar Genel Müdürlüğü ile Kültür ve Turizm Bakanlığına da seslenen Kurt, Kurşunlu Külliyesi'nin tahliye edilmesinin ardından nasıl değerlendirileceğinin açıklanmasını istedi.
Kurt, külliyenin geleceğine ilişkin belirsizliğe dikkat çekerek şu soruları yöneltti:
“Burayı da karşıdaki Dede Korkut Parkı gibi mi yapacaklar? Hatboyu gibi mi, yoksa Kanlıpınar Göleti'ndeki mesire alanı gibi mi yapacaklar? Ve bu acele niye?”
Kararın yalnızca bir kira ve tahliye meselesi olmadığını belirten Kurt, sürecin Türkiye'deki hukuk devleti tartışmaları açısından da önemli olduğunu savundu. İktidarın hukuka karşı galip geldiğini öne süren Kurt, yaşananları baskıcı rejim ve tek adam rejimi eleştirisiyle değerlendirdi.
400 sayfalık envanter uyarısı
Açıklamasının önemli bölümünü külliyede bulunan sanat eserlerinin korunmasına ayıran Kazım Kurt, eserlerin tamamının kayıt altında olduğunu söyledi. Basın mensuplarına 400 sayfalık envanteri gösteren Kurt, her eserin nereden geldiğinin, özelliklerinin ve künyesinin kayıt altına alındığını belirtti.
Eserlerin taşınmasının sıradan bir tahliye işlemi gibi değerlendirilemeyeceğini vurgulayan Kurt, envanterde bulunan eserlerden herhangi birinin zarar görmesi halinde sorumlular hakkında hesap soracaklarını ifade etti.
Kurt, belediyenin tahliye hazırlığı yapmamasına yönelik olası eleştirilere de karşı çıkarak, mahkeme kararının beklenmesi gerektiğini gösteren belgelerin ellerinde bulunduğunu söyledi. Hiçbir teslim belgesini imzalamayacaklarını belirten Kurt, tahliye kararını tanımadıklarını yineledi.
Külliyede hangi müzeler ve sanat merkezleri bulunuyor?
Kurşunlu Külliyesi, Odunpazarı Belediyesinin 2004 yılından bu yana kullandığı önemli kültür ve sanat alanları arasında yer alıyor. Külliyede Ahşap Eserler Müzesi, Osman Yaşar Tanaçan Fotoğraf Müzesi, Lületaşı Müzesi ve Cam Sanatları Merkezi bulunuyor. Ayrıca el sanatları dükkânları, Mevlevihane ve semahane alanları da külliyenin faaliyetleri arasında yer alıyor.
Belediyenin daha önce yaptığı açıklamalarda külliyede yaklaşık 30 kişinin çalıştığı, yüzlerce kursiyerin sanat eğitimi aldığı ve kadın girişimcilerin işlettiği işletmelerin bulunduğu belirtilmişti. Ahşap Eserler Müzesi'nin yılda yaklaşık 500 bin ziyaretçiyi ağırladığı, Osman Yaşar Tanaçan Fotoğraf Müzesi'nde ise yaklaşık 400 fotoğraf makinesinin sergilendiği aktarılmıştı.
Özellikle Cam Sanatları Merkezi'nde yaklaşık 1.500 derece sıcaklıkta çalışan fırınlarla üretim yapılması, taşınma sürecinin teknik açıdan da güçlükler barındırmasına neden oluyor.
Tahliye sürecinde neler yaşandı?
Kurşunlu Külliyesi'ndeki anlaşmazlığın temelinde belediye ile Vakıflar Bölge Müdürlüğü arasındaki kira ve kullanım süreci bulunuyor.
Odunpazarı Belediyesi, 2004 yılından bu yana kullandığı alanlar için her yıl yenilenen kira sözleşmeleri kapsamında ödeme yaptığını belirtiyor. 5 Aralık 2025'te yürürlüğe giren 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'na eklenen Geçici 15. madde kapsamında belediye, 2 Şubat 2026'da Kütahya Vakıflar Bölge Müdürlüğüne başvurarak beş yıllık kira sözleşmesi talep etti. Başvuruya süresi içerisinde yanıt verilmemesi üzerine belediye yargı yoluna başvurdu.
Tahliye için ilk olarak 3 Kasım tarihi belirlenirken, belediyenin açtığı dava kapsamında Eskişehir 1. İdare Mahkemesi 26 Ekim 2026'da yürütmenin durdurulması talebinin idarenin savunması alındıktan sonra değerlendirilmesine karar verdi. Mahkeme, idareye savunma ve ara kararın gereğini yerine getirmesi için 15 günlük süre tanıdı.
30 Ekim'de Odunpazarı Kaymakamlığı, mahkemenin yürütmeyi durdurma talebine ilişkin kararını beklemek üzere tahliye işlemini durdurduğunu belediyeye bildirdi. Ancak Kütahya Vakıflar Bölge Müdürlüğünün yeni talebinin ardından Kaymakamlık 2 Kasım'da ikinci bir yazı göndererek 3 Kasım saat 11.00'de külliyenin teslim edilmesini istedi.
3 Kasım sabahı tahliye tebligatının iletilmesi üzerine külliyeye gelen Kazım Kurt, basın açıklamasında karara karşı çıktı ve hukuki mücadeleyi sürdüreceklerini belirtti.
Konuşmasının sonunda geleceğe ilişkin umutlu mesaj veren Kurt, Kurşunlu Külliyesi'ne yeniden döneceklerine inandığını belirterek açıklamasını tamamladı.
