ABD ile İran arasındaki gerilim ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları sonrası küresel enerji piyasalarında yaşanan dalgalanma, petrol fiyatlarını son yılların en yüksek seviyelerine taşıdı. Uzmanlara göre bu süreçten en fazla kazanç sağlayan taraf ise ABD'nin enerji şirketleri oldu.
ABD Başkanı Donald Trump'ın aylardır İran ile anlaşmanın yakın olduğu yönündeki açıklamalarına rağmen diplomatik süreçten somut sonuç çıkmaması, petrol piyasalarında yüksek oynaklığa neden oldu. Bir yandan gerilim nedeniyle fiyatlar yükselirken, diğer yandan Trump'ın "anlaşma yakın" mesajları fiyatlarda geçici düşüşler yarattı.
Öne Çıkan Gelişmeler
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonları sonrası petrol fiyatları sert yükseldi.
Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek arz kesintisi endişesi piyasaları etkiledi.
Brent petrol savaş sürecinde yaklaşık 100 dolar seviyelerinde dengelendi.
Trump mart ayından bu yana İran ile anlaşmanın yakın olduğuna dair en az 30 açıklama yaptı.
Diplomatik çözümün sağlanamaması petrol piyasalarındaki risk primini yüksek tuttu.
ABD Dünyanın En Büyük Petrol İhracatçısı Oldu
Enerji piyasalarındaki yüksek fiyat ortamı ABD'nin petrol gelirlerini artırdı.
Vortexa verilerine göre ABD'nin ham petrol ve petrol ürünleri ihracatı mayıs ayında günlük yaklaşık 10,5 milyon varile ulaştı. Böylece ABD üst üste üçüncü ay dünyanın en büyük petrol ihracatçısı konumunu korudu.
Karşılaştırmalı ihracat rakamları şöyle:
ABD: 10,5 milyon varil/gün
Rusya: 7 milyon varil/gün
Suudi Arabistan: 5,9 milyon varil/gün
Geçen yıl aynı dönemde ise Suudi Arabistan lider konumda bulunuyordu.
Kaya Petrolü Üretimi Hızlandı
Yüksek fiyatlar ABD kaya petrolü sektöründe de üretimi hızlandırdı.
Enerji araştırma şirketi Primary Vision'ın verilerine göre:
Petrol sahalarındaki faaliyetler belirgin şekilde arttı.
Frac Spread Count ve Frac Job Count göstergeleri yükseldi.
Basınçlı pompalama kapasitesi 2022'den bu yana en sıkışık seviyeye ulaştı.
Kapasite kullanım oranları sektörde büyümenin sürdüğünü gösterdi.
Trump'ın Açıklamaları Fiyatları Nasıl Etkiledi?
Trump'ın İran ile ilgili yaptığı açıklamalar petrol piyasalarında sert hareketlere neden oldu:
10 Mart'ta Brent petrol yüzde 11,3 düşerek 87,80 dolara geriledi.
23 Mart'taki "uzlaşı sağlandı" açıklaması sonrası fiyatlar yüzde 9,8 düştü.
17 Nisan'da Brent petrol yüzde 9,1 kayıpla 90,38 dolara indi.
Nisan sonunda ise fiyatlar yeniden yükselerek 126 doların üzerine çıktı.
11 Haziran'da anlaşma beklentileriyle Brent petrol yüzde 2,9 düşüşle 90,38 dolardan kapandı.
Gözler Yeniden Diplomasi Masasında
Piyasalarda şimdi gözler ABD ile İran arasındaki diplomatik sürece çevrildi. Uzmanlar, kalıcı bir anlaşma sağlanması halinde petrol fiyatlarında aşağı yönlü hareketlerin hızlanabileceğini, ancak Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin devam etmesi durumunda yüksek fiyat ortamının sürebileceğini belirtiyor.




