Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) Encümeni, belediye başkanlarının görevleri nedeniyle haklarında yürütülen soruşturma ve kovuşturmalarda tutuksuz yargılanmalarını güvence altına alacak yasal düzenleme yapılması için harekete geçti. TBB Başkan Vekili ve Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce öncülüğünde hazırlanan çalışma dosyası, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş ile Meclis'te grubu bulunan siyasi partilerin temsilcilerine sunuldu.

18 Kasım 2026 tarihinde gerçekleştirilen temaslarda, “Belediye Başkanlarının Tutuksuz Yargılanması: Sorunlar ve Çözüm Önerileri” başlıklı dosya üzerinden belediye başkanlarının görevleri nedeniyle yürütülen yargılamalarda tutuklama tedbirinin doğurduğu sonuçlar ve yasal düzenleme ihtiyacı gündeme getirildi.

Ayşe Ünlüce öncülüğünde Meclis'te temaslar gerçekleştirildi
TBB Encümeni, hazırlanan çalışma kapsamında TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un yanı sıra Meclis'te grubu bulunan siyasi partilerin temsilcileriyle görüştü.
Heyetin temas gerçekleştirdiği isimler arasında AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, YENİ Parti Grup Başkan Vekili Ali Mahir Başarır, DEM Parti Grup Başkan Vekili Sezai Temelli, MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay, CHP Grup Başkan Vekili Sevda Erdan Kılıç, İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez ve YENİ Yol Partisi Grup Başkanı Mehmet Emin Ekmen yer aldı.

TBB tarafından yapılan açıklamada, görüşmelerde belediye başkanlarının tutuksuz yargılanmasına yönelik düzenleme ihtiyacının ve bu konudaki önerilerin iletildiği bildirildi.

CMK'nin 100'üncü maddesinde değişiklik istendi
TBB Encümeni'nin hazırladığı çalışmanın temel talebini, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 100'üncü maddesinde değişiklik yapılması oluşturdu.
Birlik, belediye başkanlarının görevleri nedeniyle işledikleri iddia edilen suçlardan dolayı yürütülen yargılamalarının tutuksuz yapılmasının yasal güvence altına alınmasını istedi.

Mevcut düzenlemede CMK'nin 100'üncü maddesi, kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delillerin ve bir tutuklama nedeninin bulunması hâlinde tutuklama kararı verilebilmesine imkân tanıyor. Maddede kaçma veya saklanma şüphesi ile delillerin yok edilmesi, gizlenmesi ya da değiştirilmesi ve tanıklar üzerinde baskı kurulması ihtimali tutuklama nedenleri arasında sayılıyor.
TBB ise belediye başkanlarının görevleri nedeniyle haklarında yürütülen soruşturmalarda tutuklama tedbirinin uygulanmasına ilişkin özel bir yasal güvence oluşturulmasını öneriyor.

“Tutuklama istisnai bir koruma tedbiridir”
TBB Encümeni tarafından yayımlanan kamuoyu duyurusunda, yerel yönetimlerin demokratik sistemin temel taşlarından biri olduğu ve belediye başkanlarının anayasal güvence altında, serbest seçimlerle halkın oylarıyla göreve geldiği hatırlatıldı.
Demokratik hukuk devletinde seçmen iradesine saygı gösterilmesinin ve yerel yönetimlerin sunduğu kamu hizmetlerinin kesintisiz sürdürülmesinin esas olduğu belirtilen açıklamada, tutuklamanın ceza muhakemesi hukukunda istisnai bir koruma tedbiri olduğu vurgulandı.
Duyuruda, “Aslolan kişilerin tutuksuz yargılanmasıdır ve Anayasa ile güvence altına alınan masumiyet karinesi yargılama sürecinin her aşamasında korunmalıdır” ifadeleri kullanıldı.

Seçmen iradesi ve belediye hizmetlerine dikkat çekildi
TBB Encümeni, belediye başkanlarının tutuklanmasının yalnızca ilgili kişinin özgürlüğünü kısıtlamakla sınırlı kalmadığını, aynı zamanda demokratik, siyasi ve idari sonuçlar doğurabildiğini savundu.
Bir belediye başkanının tutuklanmasının kendisine oy veren binlerce veya milyonlarca seçmenin demokratik iradesini fiilen askıya alabildiği ve yerel kamu hizmetlerinin aksamasına neden olabildiği ifade edildi.
Açıklamada belediye başkanlarının sabit ikametgâh sahibi, kamuoyunca bilinen ve kamusal görev yürüten kişiler olduğuna dikkat çekildi. Bu nedenle belediye başkanlarına yönelik soruşturmalarda delillerin karartılması veya kaçma şüphesi gibi gerekçelerle tutuklama tedbirine başvurulmasına hukuken ihtiyaç bulunmadığı görüşü dile getirildi.
Masumiyet karinesi ve ölçülülük vurgusu
Birlik Encümeni, önerilen yasal düzenlemenin ceza yargılamasının sağlıklı şekilde yürütülmesine katkı sağlayacağını belirtti.
Açıklamada, CMK'nin 100'üncü maddesinde yapılacak değişiklikle belediye başkanlarının görevleri nedeniyle işledikleri iddia edilen suçlardan dolayı tutuksuz yargılanmalarının güvence altına alınmasının, masumiyet karinesi ve ölçülülük ilkesinin korunması açısından önem taşıdığı kaydedildi.
TBB, bu düzenlemeyle seçmen iradesinin yargılama sürecinde kesintiye uğramasının ve yerel yönetimlerin kamu hizmetlerinde aksama yaşanmasının önüne geçilmesini amaçlıyor.
TBB Encümeni'nin hazırladığı dosyanın TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ve siyasi parti temsilcilerine sunulmasıyla birlikte belediye başkanlarının tutuksuz yargılanmasına ilişkin yasal düzenleme önerisi Meclis gündemine taşınmış oldu. Ancak söz konusu çalışma henüz yasalaşmış bir düzenleme değil, TBB'nin hayata geçirilmesini istediği bir yasal değişiklik önerisi niteliği taşıyor.




